Home»Zwangerschap»Algemene adviezen

Algemene adviezen

Voeding

Waar moet je op letten?

Toxoplasmose

In (half)rauw vlees en in ongewassen groenten en fruit komt soms een parasiet voor die toxoplasmose kan veroorzaken. Dit is een infectieziekte die nogal eens tot aangeboren afwijkingen bij het kind leidt. Als je eerder toxoplasmose hebt gehad, ben je tegen deze ziekte beschermd. Besmetting tijdens de zwangerschap kan gevolgen hebben voor het kind. Eet daarom geen (half)rauwe rosbief, fricandeau of tartaar, of filet américain. Eet ook geen gerookte, rauwe of gefermenteerde vleeswaren zoals rauwe ham, parmaham, rookvlees, chorizo, salami, boerenmetworst,cervelaat en rosbief. (Alleen als het door en door verhit is geweest, kan dit wel; zoals salami op een pizza uit de oven)

Bij het verschonen van de kattenbak en het werken in de tuin is het belangrijk handschoenen te dragen. Advies; laat je partner of iemand anders de kattenbak schoonmaken! In uitwerpselen van (vooral jonge) katten komt een parasiet voor die toxoplasmose kan veroorzaken. Overigens hebben mensen die al een tijdje een kat hebben meestal reeds beschermende antistoffen tegen toxoplasmose in hun bloed.

Listeria

Zachte kazen die van rauwe melk zijn gemaakt, vb. brie, camembert en roquefort, kunnen de Listeria-bacterie bevatten. Gezonde volwassenen worden hier zelden ziek van, maar een ongeboren baby is er wel gevoelig voor. Als de kaas van rauwe, niet-gepasteuriseerde melk is gemaakt, staat er meestal op de verpakking ” au lait cru”. Rauwe melk van de boer moet je voor gebruik koken. Ook kan Listeria groeien in andere rauwe producten zoals rauwe groente, kip, vis en vlees die lang in de koelkast bewaard worden. Bewaar deze producten dus zo kort mogelijk en koop ze liever vers. Listeria is niet bestand tegen verhitting door koken of bakken. Bereide gerechten kun je dus wel bewaren in de koelkast.

Vitamine A

In lever en ander orgaanvlees zit veel vitamine A. Teveel vitamine A kan schadelijke gevolgen hebben voor het ongeboren kind. Eet daarom liever geen orgaanvlees tijdens de zwangerschap, en niet meer dan eenmaal per dag 1 boterham met een leverproduct als leverworst, leverpastei, hausmacher of berliner.

Gezond en gevarieerd eten

Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om gezond en gevarieerd te eten. Eten voor twee is niet nodig, maar lijnen tijdens de zwangerschap of de borstvoeding is onverstandig. In het vetweefsel van het lichaam worden schadelijke stoffen opgeslagen. Deze kunnen vrijkomen bij veel afvallen. Verse groente en fruit zijn belangrijke leveranciers van vitaminen, mineralen en vezels. Het is belangrijk verse groente goed te wassen. Aardappelen, (volkoren)brood, rijst en pasta (zoals macaroni) zijn belangrijke energiebronnen. Melk, kaas, eieren, vlees, kip en vis zijn belangrijk voor de calcium- en eiwitbehoeften van het groeiende kind en de moeder zelf. Halvarine, boter en margarine voorzien in de behoefte aan vitamine A en D.

Vitaminepreparaten hebben verder geen extra gezondheidswaarde. Ze zijn niet noodzakelijk als je verstandig eet. Sommige stoffen die vitamine A bevatten zijn bij overmatige inname zelfs schadelijk. Een extra gezondheidswaarde heeft wel de vitamine foliumzuur. Aan vrouwen die zwanger willen worden wordt geadviseerd om foliumzuur te gebruiken tot en met tien weken zwangerschap. Dit vermindert de kans op een baby met een open rug. Als je tijdens de zwangerschap last hebt van verminderde eetlust of misselijkheid, kun je een multi-vitamine gebruiken om zo aan de juiste hoeveelheid vitamines te komen. Gebruik dan wel een vitaminepreparaat dat speciaal geschikt is voor zwangeren, zodat je niet te veel vitamine A binnenkrijgt!

IJzer

Tijdens je zwangerschap heb je ijzer nodig voor de extra rode bloedlichaampjes die zuurstof vervoeren. Je lichaam zorgt ook zelf voor meer ijzer door meer te absorberen uit dat wat je eet. Je darmen gaan dus effectiever werken. Je hebt ook minder ijzerverlies, doordat je menstruatie uitblijft. Als je te weinig ijzer binnen krijgt, gaat je lichaam je reserves aanspreken en kun je bloedarmoede krijgen. Je bent dan snel moe, ziet wit en kunt snel duizelig worden. Een zwangerschapsprobleem waar 60% van de zwangere mee te maken krijgt. Voeding waar veel ijzer in zit:

  • Donkere bladgroente (vooral peterselie, waterkers, boerenkool, broccoli, spinazie)
  • Peulvruchten
  • Zaden
  • Vijgen
  • Dadels
  • Gedroogde abrikozen
  • Rozijnen
  • Noten
  • Volle granen of graanproducten
  • Appelstroop uit blik

Zorg dat je tijdens je eten ook extra vitamine C binnenkrijgt. Dit zorgt voor een goede opname van het ijzer.

Tip; Floradix
Dit is een kruidenelixer waarin vitaminen, mineralen en extra ijzer zitten. Je kunt dit bij een gespecialiseerde drogist of reformhuis halen.

Meer informatie over voeding;
www.voedingscentrum.nl

Leefregels

Over het algemeen kun je tijdens je zwangerschap alles blijven doen wat je voorheen ook deed, zoals werk, sport, seks, autorijden, enz. Het is belangrijk dat je goed naar je lichaam luistert tijdens je zwangerschap. Er zijn wel een aantal adviezen.

Stop met roken

Roken in de zwangerschap brengt duidelijke risico’s met zich mee. Zelf roken, maar ook veelvuldig verblijf in een rokerige omgeving kan een nadelige invloed op de zwangerschap hebben. In sigaretten zitten schadelijke stoffen. Ze zorgen voor een verminderde doorbloeding van de placenta (moederkoek) en daardoor een verminderde zuurstoftoevoer naar het kind.

Als gevolg van de verminderde doorbloeding en de afgenomen zuurstoftoevoer bestaat het risico dat de baby minder goed groeit. Kinderen van rokende moeders hebben daarom vaker een (te) laag geboortegewicht en worden ook vaker te vroeg geboren dan kinderen van niet-rokers. Er zijn aanwijzingen dat wiegendood vaker voorkomt als er in de buurt van de baby gerookt wordt. Ook heb je meer kans op een miskraam als je rookt. Als verloskundigen willen we je graag helpen/steunen met het stoppen van roken om deze stressfactor zo klein mogelijk te maken.

Meer informatie over het stoppen met roken;
www.stivoro.nl

Alcohol

Gebruik van alcohol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Kinderen van moeders die tijdens de zwangerschap (over)matig alcohol gebruiken, hebben een verhoogde kans op groeiachterstand. Vanaf de bevruchting tot en met de borstvoeding wordt geadviseerd geen alcohol te gebruiken.

Medicijnen

Wanneer er gebruik moet worden gemaakt van medicijnen, moet er eerst gekeken worden door een arts of apotheek of deze wel in de zwangerschap gebruikt mogen worden. Dit geldt ook wanneer je deze medicijnen al langere tijd gebruikt. Soms moet er tijdelijk worden overgestapt op andere medicijnen in de zwangerschap.

Pijnstilling noodzakelijk? Paracetamol (zonder coffeïne) mag je gebruiken in de zwangerschap. Zie de bijsluiter voor de dosis. Als de tandarts (of een andere arts) het noodzakelijk vindt of adviseert om verdoving te gebruiken, bestaat hier tijdens de zwangerschap geen bezwaar tegen. Vertel de arts wel dat je zwanger bent.

Drugs

Gebruik van harddrugs (amfetaminen, XTC, heroïne en cocaïne) in de zwangerschap wordt ten zeerste afgeraden. Ook softdrugs worden in de zwangerschap ontraden, mede omdat ze tegelijk met tabak gebruikt worden. Harddrugs zijn zeker slecht voor een ongeboren kind. Bij heroïne en andere opiaten, bij cocaïne, amfetaminen en waarschijnlijk XTC raakt het kind ook verslaafd en moet het na de geboorte op de couveuseafdeling afkicken.

Vroeggeboorte komt vaak voor en de kans op overlijden vlak voor of vlak na de geboorte is verhoogd. Door zuurstoftekort kan groeiachterstand ontstaan. Het is belangrijk dat als je drugs gebruikt, je dit vertelt aan de verloskundige. Praat er open over en wees niet bang om te vertellen wat en hoeveel je gebruikt. Samen kunnen we kijken welke oplossingen mogelijk zijn. Je wordt mogelijk doorverwezen naar een gynaecoloog, hij/zij zal de zwangerschap dan verder begeleiden.

Straling

Is een röntgenonderzoek tijdens de zwangerschap noodzakelijk, vermeld dan duidelijk dat je zwanger bent. Soms kan het onderzoek uitgesteld worden tot na de bevalling. Vaak kan de baarmoeder afgeschermd worden. Het kind krijgt dan zo weinig mogelijk straling. Van beeldschermen en magnetrons is geen schadelijke invloed aangetoond.

Sporten

Zwemmen, fietsen en fitness zijn sporten die je heel goed tot het einde van de zwangerschap kunt beoefenen. Sporten waarbij je risico loopt om iets tegen je buik aan te krijgen of hard te vallen kun je het beste vermijden. Ook diepzeeduiken, skiën of sporten in teamverband zijn minder verstandig. Luister verder naar je lijf! Wanneer er pijnklachten ontstaan pas je niveau of oefening dan aan.

Seksualiteit

De beleving van seksualiteit tijdens de zwangerschap wisselt van vrouw tot vrouw. Sommige vrouwen voelen zich juist extra aantrekkelijk en hebben meer zin in vrijen dan gebruikelijk; anderen ervaren het tegenovergestelde. Klachten als moeheid of misselijkheid staan soms zin in seks in de weg. Pijnlijke gespannen borsten kunnen bij seksuele opwinding nog pijnlijker worden. Er kan meer behoefte aan intimiteit en aanraking bestaan dan aan geslachtsgemeenschap. Bij een normaal verlopende zwangerschap zijn er geen geboden of verboden ten aanzien van seksualiteit. Geslachtsgemeenschap kan geen miskraam of beschadiging van het kind veroorzaken. Alleen bij bloedverlies of gebroken vliezen wordt gemeenschap afgeraden.

Problemen met seksualiteit kun je altijd met de verloskundige bespreken. Dit geldt ook voor eerdere vervelende seksuele ervaringen of moeite hebben met een inwendig onderzoek. Wanneer je dit aangeeft zullen wij hier rekening mee houden.

Vakantie

Als je zwanger bent kun je gerust op vakantie gaan. Doorgaans wordt aangeraden een vakantiebestemming te kiezen waar goede medische zorg aanwezig is, mochten zich onverhoopt complicaties voordoen. In verre, tropische landen is dit niet altijd het geval. Bovendien kun je onder primitieve omstandigheden wat gemakkelijker een infectieziekte oplopen die gepaard gaat met bijvoorbeeld hoge koorts of diarree. Verder zijn bij sommige bestemmingen vaccinaties nodig die in de zwangerschap niet verstandig zijn te nemen. Tegen vliegreizen bestaat uit medisch oogpunt geen bezwaar. Vliegmaatschappijen willen meestal geen zwangere vrouwen na 32-34 weken zwangerschapsduur vervoeren, omdat ze geen bevallingen in de lucht willen riskeren. Soms vraagt de vliegmaatschappij om een medische verklaring van een arts/verloskundige zodat zij weten dat de zwangerschap tot op dat moment goed is verlopen. Deze punten kun je zelf bij de vliegmaatschappij waarmee je vliegt navragen. Vakanties op grote hoogte worden ontraden. Door de afnemende zuurstofspanning van de lucht is er minder zuurstof beschikbaar. Het advies is om niet langdurig hoger dan 2150 meter te verblijven.

​Zika Virus

Vrouwen die zwanger zijn of op korte termijn zwanger willen worden en op reis willen gaan naar landen waar het zikavirus voorkomt, zijn de volgende adviezen opgesteld:

  • - Informeer jezelf  vóór vertrek bij een reizigerskliniek, GGD in de regio of neem contact op met arts, verloskundige of gynaecoloog.
  • - Bespreek de noodzaak van de reis met een arts.
  • - Meld de reis naar gebieden waar het zikavirus voorkomt tijdens controles bij je verloskundige, gynaecoloog of andere behandelend arts. Zeker als binnen twee weken na terugkeer klachten optreden die passen bij een infectie door zika-, dengue- (knokkelkoorts) of chikungunyavirus.
  • - Mannen die in landen zijn geweest waar het zikavirus heerst en een zwangere vrouw hebben, wordt uit voorzorg geadviseerd om gedurende twee maanden een condoom te gebruiken.
  • - Vrouwen die zwanger willen worden, wordt geadviseerd om dit uit te stellen gedurende één maand na terugkomst uit een land waar het zikavirus heerst. Gebruik in de tussentijd een condoom en/of andere anticonceptie bij seksueel contact.